Ouderlijk gezag

Ouders die tijdens hun huwelijk of geregistreerd partnerschap een kind krijgen, hebben van automatisch gezamenlijk gezag. Na een echtscheiding blijft dit gezamenlijk gezag bestaan.

Bij ouders die ongehuwd samenwonen, werkt dat anders. In dat geval moet namelijk de vader het kind eerst, met toestemming van de moeder, erkennen, zodat hij juridisch vader van het kind wordt. Dat kan bij de gemeente. Vervolgens moeten de ouders samen een verzoek bij de rechtbank indienen om gezamenlijk gezag te verkrijgen. Voor het indienen van dit verzoek is geen advocaat nodig. Op de website van de rechtbank (www.rechtspraak.nl) is daarvoor een formulier te vinden.

Als de ouders die ongehuwd samenwonen erkenning en gezag niet geregeld hebben, wordt dit soms na het verbreken van de relatie alsnog een discussiepunt, bijvoorbeeld omdat de moeder dan niet meer aan de erkenning en het gezamenlijk gezag wil meewerken. Een vader die zijn kind niet erkend heeft, heeft hij geen juridische status ten opzichte van het kind. Na erkenning wordt de vader ook de juridische vader van het kind. Als de vader geen gezag heeft, heeft hij geen zeggenschap. De vader kan, als het de ouders niet lukt om samen tot een oplossing te komen, proberen via de rechter de erkenning en het gezamenlijk gezag alsnog vastgesteld te krijgen. De rechter bekijkt op dat moment of erkenning en/of gezamenlijk gezag in het belang van het kind is.

Ouders die gezamenlijk gezag hebben en gaan scheiden danwel de samenwoning verbreken, zijn op basis van de wet verplicht een ouderschapsplan op te stellen.

Als er sprake is van gezamenlijk gezag na echtscheiding of beëindiging van de samenleving, kan er aanleiding zijn om op een later moment het gezag ter discussie te stellen. Bijvoorbeeld omdat de minderjarige door problemen met één van de ouders of problemen tussen de ouders, in een situatie komt waarin de minderjarige klem komt te zitten tussen de ouders. De rechter kan dan besluiten om het gezamenlijk gezag om te zetten in eenhoofdig gezag bij een van de ouders. De rechter zal bij het nemen van de beslissing vooral kijken naar het belang van het kind.

Uitoefening van gezag betekent dat degene(n) die gezag hebben, wettelijk vertegenwoordiger zijn van de minderjarige. Zij zijn verantwoordelijk voor het doen en laten van de minderjarige, met alle rechten en plichten die daarbij horen. Belangrijke beslissingen over de minderjarige worden ook door de gezagsdrager(s) genomen. Bijvoorbeeld waar de minderjarige woont, naar welke school de minderjarige gaat en of de minderjarige een bepaalde medische behandeling ondergaat. Als er sprake is van eenhoofdig gezag levert dit geen problemen op. Als er sprake is van gezamenlijk gezag, kan het voorkomen dat de ouders het samen niet eens kunnen worden. In de praktijk speelt dit met name als de ouder bij wie de minderjarige woont, wil gaan verhuizen, terwijl de andere ouder dat niet wil. Vanwege het gezamenlijk gezag moeten de ouders beide ouders achter deze beslissing staan. Komen de ouders er samen niet uit, dan kan de rechter gevraagd worden een beslissing te nemen.

Voor al uw vragen over erkenning en gezag kunt u terecht bij onze familierechtadvocaten Mirelle van Berckel en Marjolijn van Alphen. Ook als u geconfronteerd wordt met een verzoek tot ontheffing van gezag, kunt u contact opnemen.